A. NHẬN BIẾT CÁC CHẤT
I. Nhận biết các chất trong dung dịch.

Hoá chất
Thuốc thử
Hiện tượng
Phương trình minh hoạ

- Axit
- Bazơ kiềm
Quỳ tím
- Quỳ tím hoá đỏ
- Quỳ tím hoá xanh


Gốc nitrat
Cu
Tạo khí không màu, để ngoài không khí hoá nâu
8HNO3 + 3Cu
3Cu(NO3)2 + 2NO + 4H2O
(không màu)
2NO + O2
2NO2 (màu nâu)

Gốc sunfat
BaCl2

Tạo kết tủa trắng không tan trong axit
H2SO4 + BaCl2
BaSO42HCl
Na2SO4 + BaCl2
BaSO42NaCl

Gốc sunfit
- BaCl2
- Axit
- Tạo kết tủa trắng không tan trong axit.
- Tạo khí không màu, mùi
Na2SO3 + BaCl2
BaSO32NaCl
Na2SO3 + HCl
BaCl2 + SO2 H2O

Gốc cacbonat
Axit, BaCl2, AgNO3
Tạo khí không màu, tạo kết tủa trắng.
CaCO3 +2HCl
CaCl2 + CO2 H2O
Na2CO3 + BaCl2
BaCO3 2NaCl
Na2CO3 + 2AgNO3
Ag2CO3 2NaNO3

Gốc photphat
AgNO3
Tạo kết tủa màu vàng
Na3PO4 + 3AgNO3
Ag3PO4
+ 3NaNO3
(màu vàng)

Gốc clorua
AgNO3, Pb(NO3)2
Tạo kết tủa trắng
HCl + AgNO3
AgCl
+ HNO3
2NaCl + Pb(NO3)2
PbCl2
+ 2NaNO3

Muối sunfua

Axit,
Pb(NO3)2
Tạo khí mùi trứng ung.
Tạo kết tủa đen.
Na2S + 2HCl
2NaCl + H2S

Na2S + Pb(NO3)2
PbS2NaNO3

Muối sắt (II)

Tạo kết tủa trắng xanh, sau đó bị hoá nâu ngoài không khí.
FeCl2 + 2NaOH
Fe(OH)2 2NaCl
4Fe(OH)2 + O2 + 2H2O
4Fe(OH)3


Muốisắt (III)

Tạo kết tủa màu nâu đỏ
FeCl3 + 3NaOH
Fe(OH)3 3NaCl

Muối magie

Tạo kết tủa trắng
MgCl2 + 2NaOH
Mg(OH)2 2NaCl

Muối đồng

Tạo kết tủa xanh lam
Cu(NO3)2 +2NaOH
Cu(OH)2 2NaNO3

Muối nhôm

Tạo kết tủa trắng, tan trong NaOH dư
AlCl3 + 3NaOH
Al(OH)3 3NaCl
Al(OH)3 + NaOH (dư)
NaAlO2 + 2H2O

II. Nhận biết các khí vô cơ.

Khí SO2
Ca(OH)2,
Dd nước brom
Làm đục nước vôi trong.
Mất màu vàng nâu của dd nước brom
SO2 + Ca(OH)2
CaSO3 H2O
SO2 + 2H2O + Br2
H2SO4 + 2HBr

Khí CO2
Ca(OH)2
Làm đục nước vôi trong
CO2 + Ca(OH)2
CaCO3 H2O

Khí N2
Que diêm đỏ
Que diêm tắt


Khí NH3
Quỳ tím ẩm
Quỳ tím ẩm hoá xanh


Khí CO
CuO (đen)
Chuyển CuO (đen) thành đỏ.
CO + CuO
Cu + CO2

(đen) (đỏ)

Khí HCl
- Quỳ tím ẩm ướt
- AgNO3
- Quỳ tím ẩm ướt hoá đỏ
- Tạo kết tủa trắng

HCl + AgNO3
AgClHNO3

Khí H2S
Pb(NO3)2
Tạo kết tủa đen
H2S + Pb(NO3)2
PbS2HNO3

Khí Cl2
Giấy tẩm hồ tinh bột
Làm xanh giấy tẩm hồ tinh bột


Axit HNO3
Bột Cu
Có khí màu nâu xuất hiện
4HNO3 + Cu
Cu(NO3)2 + 2NO22H2O















BÀI TẬP NHẬN BIẾT
A. LÝ THUYẾT.
I. Với chất khí.
CO2: Nước vôi trong dư -> Đục nước vôi trong.
SO2(Mùi hắc): Dung dịch brom(Br2) -> mất màu vàng của dung dịch brom. (SO2 + Br2 +2H2O-> HBr + H2SO4)
NH3(mùi khai): Quỳ tím ẩm hóa xanh.
Cl2(màu vàng): Dung dịch KI và hồ tinh bột -> Dung dịch màu xanh; Quỳ tím ẩm -> Đỏ, sau đó mất màu.
H2S(mùi trứng thối): Dung dịch Pb(NO3)2 -> Kết tủa đen.
HCl: Quỳ tím ẩm -> Hóa đỏ.
Dung dịch AgNO3 -> Kết tủa trắng.
N2:Que diêm có tàn đỏ -> Tắt.
NO: Để ngoài không khí hóa màu nâu đỏ.
NO2: Màu nâu đỏ, quỳ tím ẩm hóa đỏ.
II. Dung dịch bazơ.
Ca(OH)2: Dùng CO2, SO2: Có kết